COP30 Türkiye etkinliklerindeki 2. panelimiz: "Çatışan Güçler ve Yeni Denklemler" - Enerji Piyasası İzleme ve Derecelendirme Ajansı (EPİDA)

10-21 Kasım 2025 tarihlerinde, 2025 yılında Brezilya’nın Belem şehrinde 30.su gerçekleştirilen Birleşmiş Mİlletler COP 30 Zirvesi’nde EPİDA bu yıl da oturumları resmi delege olarak izledi.

Kurucu Direktörümüz Neslihan Gökdemir Ağar, COP30’da T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından koordine edilen etkinlikler dizisinde, iki oturum planlayıp gerçekleştirdi.

Bu oturumlardan bir ikincisi, “Çatışan Güçler, Yeni Denklemler, Asya’da Beliren Yeni Ekonomik Sonuçlar ve Çin ile Singapur Örneği” ana temalıydı.

EPİDA Kurucu Direktörümüz Neslihan Gökdemir Ağar, COP 30 Türkiye oturumlarında iki oturum yönetti.

EPİDA Kurucu Direktörümüz Neslihan Gökdemir Ağar‘ın oturum başkanlığı yaptığı oturuma; Guiguzi Stratagem Learning Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Hei Sing Tso, Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Öğretim Üyesi Doç Dr. Francesco Sassi, Singapur Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Enerji ve Karbon Dönüşümü Yetkilisi Joanne Wy Tan katıldı.

Oturum, Profesör Hei Sing’in, farklı liderler döneminde Çin’in stratejik yaklaşımı üzerine bir sunumla başladı. Doç. Dr. Sassi’nin enerji jeopolitiği ve uluslararası ilişkiler üzerine düşüncelerini paylaşmasıyla devam etti. DoçDr. Sassi, Rusya ve Avrupa arasında değişen enerji bağımlılıklarını analiz etti. Oturum, Joanne Tan’ın Singapur’un enerji dönüşüm çabalarını ve net sıfır emisyona olan bağlılığını paylaşmasıyla sona erdi.

Guiguzi Stratagem Learning Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Hei Sing Tso

Çin’in enerji stratejisi ve küresel ekonomik etkileri

Profesör Hei Sing Tso, farklı liderler döneminde Çin’in stratejik yaklaşımını, iç pazarların ötesine genişlemenin bir yolu olarak Tek Kuşak Tek Yol (BRI) girişimine odaklanarak anlattı. BRI’nin, özellikle Çin’in ABD kontrolündeki petrol kaynaklarına bağımlılığını azaltmayı hedeflediği; enerji sektöründe, kanıksanmış ticaret yollarından stratejik yeni bir araca geçişin bu dönemi temsil ettiğini vurguladı.

Sunumunda, BRI’nin enerji alanındaki dört stratejik avantajını özetledi: ABD kontrolündeki petrole bağımlılığın azaltılması, gelişmiş ulaşım bağlantıları, gelişmiş teknoloji ihracatı ve jeopolitik itibar inşası.

Ayrıca artan çok kutupluluk, Ukrayna’nın yeniden inşası konusundaki olası çatışmalar, enerji kaynakları konusunda Rusya ile yaşanan görüş ayrılıkları ile Türkiye ve İran gibi bölgesel güçlerle karmaşık ilişkiler de bu dört zorluk arasında ele alındı.

Tartışma, Çin’in enerji stratejisi ve küresel ekonomik etkilerine odaklandı. Profesör Heising, Çin’in büyük bir nüfusa ve çeşitli endüstrilere sahip olmasına rağmen, yenilenebilir ve yeşil enerjiye geçiş yaptığını, ancak bunun zaman alacağını açıkladı.

Çin’in, İran da dahil olmak üzere, uygun fiyatlı petrol kaynakları arayışını sürdürdüğünü ve kısa vadede karbon azaltım gerekliliklerini karşılamada zorluklarla karşı karşıya kalınacağını söyledi. Oturum, Çin bilgeliğinin daha geniş küresel erişim için nasıl uyarlanacağına dair kısa bir değinmeyle ve ardından Batı kültürel yaklaşımlarının tartışılmasına geçişle sona erdi.

Profesör Hei Sing, “Değişimler Kitabı” tarafından şekillendirilen, Çin’de halk etkisini inceleyen, karmaşık kavramları ve bunların günlük yaşam, iş dünyası ve siyasetteki potansiyel uygulamalarını basit bir dille açıklayan ve yazarı olduğu kitabından da bahsetti.

Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Öğretim Üyesi Doç Dr. Francesco Sassi

Enerji güvenliği ve geçişinin geleceğinde Çin ve Hindistan önemli

Oslo Üniversitesi’nden Yardımcı Doçent Dr. Francesco Sassi ise enerji jeopolitiği ve uluslararası ilişkilerin kesişimini ele alarak, ulusal ve enerji güvenliği stratejilerini şekillendirmedeki önemini vurguladı. Enerjinin jeopolitik bir araç olarak rolünü ve farklı ülkelerin enerji konularındaki diplomasi, rekabet ve iş birliğine nasıl dahil olduklarını açıkladı. Sassi ayrıca küresel enerji dönüşümü ve 2050 yılına kadar sıfır enerji hedeflerine odaklanarak, COP30 tartışmaları bağlamında enerjinin önemine değindi.

Francesco Sassi, özellikle 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana, küresel enerji piyasalarında artan jeopolitik gerilimlere ve aksaklıklara yol açan Rusya ve Avrupa arasındaki enerji bağımlılıklarının değişen dinamiklerini ele aldı.

Enerji güvenliğinin, dünya çapındaki hükümetler için en önemli öncelik haline geldiğini ve çevre yönetimi ve enerji geçiş hedeflerini gölgede bıraktığını vurguladı. Sassi, enerji güvenliği ve geçişinin geleceğini şekillendirmede Asya’nın, özellikle Çin ve Hindistan’ın önemini vurgulayarak, mevcut jeopolitik belirsizliklerin bölgedeki enerji tüketim modellerini ve stratejilerini etkileme olasılığının yüksek olduğunu belirtti.

Sassi, enerjide değişen jeopolitik manzarayı ele alarak, Çin’in yeşil teknolojilerdeki artan etkisini ve bunun küresel iş birliği ve rekabet üzerindeki etkilerini vurguladı. COVID ve Ukrayna işgali sonrası dünyanın önceliklerinin değiştiğini, ekonomik milliyetçilik ve merkantilizmin uluslararası ilişkileri etkilediğini belirtti.

Sassi, özellikle enerji ve teknoloji alanlarında ülkeler arasındaki karşılıklı bağımlılıkların önemini vurguladı ve jeopolitiğin gelecekteki enerji politikalarını yönlendirebileceği ve 2050 yılına kadar net sıfır emisyona giden yolu zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Singapur Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Enerji ve Karbon Dönüşümü Yetkilisi Joanne Wy Tan

Singapur, karbonsuzlaştırma çözümlerinde dünyada canlı bir laboratuvar olmayı hedefliyor

Ardından tartışmada; Singapur Ticaret ve Sanayi Bakanlığı yetkilisi Joanne Wy Tan, Singapur’un enerji geçiş çabaları ve net sıfır emisyon hedeflerine ulaşma yaklaşımı hakkındaki görüşlerine geçti.

Singapur’un enerji stratejisi, 2050 yılına kadar düşük karbonlu bir sisteme geçişe odaklanarak enerji güvenliği, sürdürülebilirlik ve uygun fiyatlılık arasında denge kurmayı hedeflediğinin altını çizdi: “Ülke, doğalgaz, güneş enerjisi, düşük karbonlu hidrojen ve bölgesel ortaklardan elektrik ithalatı gibi çeşitli seçenekleri araştırıyor. Singapur, dayanıklı ve esnek bir enerji sistemi sağlamak için şebeke modernizasyonu ve dijital enerji yönetimine yatırım yapıyor. Hükümet, karbonsuzlaştırma çözümleri için canlı bir laboratuvar olma hedefiyle enerji sektöründe inovasyon ve iş birliğini teşvik ederek, sanayi ve araştırma kurumlarıyla yakın bir şekilde çalışıyor.”

Joanna Tan, Singapur’un enerji geçişini ele alarak, sınırlı seçeneklere rağmen iklim değişikliğiyle mücadele konusundaki kararlılıklarını vurguladı. Karbonsuzlaştırma çabalarını desteklemek için AR-GE fırsatları ve teknoloji alışverişi de dahil olmak üzere bölgesel ve küresel ortaklarla iş birliğini açıkladı.

Panel tartışması, katılımcıların uzmanlıklarını ve bakış açılarını paylaştığı enerji jeopolitiği ve dönüşümlerine odaklandı. Sassi, yenilenebilir enerjinin uzun vadedeki önemini vurgularken, enerji rekabetinin mevcut gerekliliğini kabul etti. Singapurlu Joanna Tan, net sıfır emisyona olan bağlılığın altını çizdi ve dünya çapındaki ortaklarla iş birliğini teşvik ettiklerini söyledi. Etkinlik, paneli tanıtan ve enerji ekonomisi ve gazetecilik alanındaki çalışmaları ile dikkat çeken Neslihan Gökdemir Ağar’ın sözleriyle tamamlandı.

İKLİM COP 30 TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ

+WP+COP30_info_NeslihanGokdemirAgar.v3.final_Epida İndir