ABD VE İSRAİL’İN İRAN SAVAŞI, BİR ‘ENERJİ RESTLEŞMESİNE DÖNÜŞEREK, ORTA DOĞU’YA YAYILIYOR

#EnerjiNetwork © Enerji altyapısı ve bölgesel ticaret yolları üzerinden yürüyen gerilim, artık “topyekün bir enerji savaşına” dönüşeceği sinyalleri taşıyor. Fosil yakıt ve kritik mineral kaynaklarının kontrolü, nükleer silah geliştirme seçeneğinin önlemesi amacıyla ABD ve İsrail tarafından başlatılan bu savaş, Orta Doğu ve dünyayı her geçen gün derin bir kaygı sarmalına sürüklüyor.

YARINLA BİRLİKTE BU HAFTA KRİTİK!

ABD Başkanı Donald Trump, 21 Mart Cumartesi gecesi (Truth Social üzerinden) İran’a Hürmüz Boğazı’nı, “tehdit olmaksızın” tamamen açması için 48 saat süre tanıdı. Aksi takdirde, İran’ın en büyüklerinden başlayarak tüm elektrik santrallerini “yerle bir edeceği” uyarısında bulundu.

İRAN’DAN TEPKİLER YÜKSELDİ

İran tarafı, Trump’ın bu tehdidine aynı şekilde 48 saatlik bir “misilleme uyarısı” ile karşılık verdi.  İran Meclis Başkanı Galibaf, enerji tesislerine yapılacak bir saldırıya, bölgedeki tüm ABD müttefiklerinin (BAE, Suudi Arabistan, Bahreyn) enerji ve su arıtma tesislerini “geri döndürülemez şekilde” yok ederek yanıt vereceklerini duyurdu.

“ENERJİ SANTRALLERİNİN HEDEF ALINMASI SAVAŞ SUÇU”

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin askeri bütçesini finanse eden finansal kuruluşlara hitaben, “Hisselerinizi izliyoruz; bu son uyarıdır” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü: “Askeri üslerin yanı sıra, ABD’nin askeri bütçesini finanse eden finansal kuruluşlar da meşru hedeflerimizdir. ABD Hazine tahvilleri İranlıların kanına bulanmıştır. Onları satın alırsanız, kendi merkezlerinize ve varlıklarınıza yönelik saldırıyı satın almış olursunuz.”

İran Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşlerden Sorumlu Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD Başkanı’nın 48 saatlik süre tanıyarak İran’ın elektrik altyapısını bombalama tehdidine tepki gösterdi.

Uluslararası insan hakları kurallarının açık olduğunu vurgulayan Garibabadi, sivil nesnelerin saldırı konusu yapılamayacağını ifade etti. Minab’daki kız okuluna yapılan saldırı ve enerji santrallerinin hedef alınmasına yönelik tehditlerin, sorumlularını savaş suçu işleyenler kategorisine sokacağını ifade etti.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin saldırganı durdurma ve saldırıyı sona erdirme konusundaki sorumluluğunu yerine getirmediğini savunan Garibabadi, saldırıya uğrayan bir ülkenin meşru savunma hakkını kullanmasının zorunlu olduğunu belirtti. İran’a ait hayati altyapılara yönelik herhangi bir saldırının orantılı bir karşılıkla cevaplanacağını vurgulayarak, yaşanacak olası tırmanmanın tüm hukuki sorumluluğunun saldırıyı başlatan taraflara ait olacağını kaydetti.

“FARS KÖRFEZİ, TRUMP’IN KUMAR MASASI DEĞİL”

İran’da Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi üyesi Ali Ekber Velayeti, X hesabından yaptığı paylaşımda ABD Başkanı’nın İran’ın elektrik altyapısını hedef almakla tehdit ettiğini belirterek tepki gösterdi.

Arap ülkelerinin yöneticilerine de çağrıda bulunan Velayeti, ABD başkanını akıl dışı olmakla suçlarken körfez ülkelerine, “Bölgenin karanlığa gömülmesini önlemek için Trump’a Fars Körfezi’nin kumar oynanacak bir yer olmadığını anlatmalılar” ifadelerini kullandı.

NÜKLEER TESİS ENDİŞESİ DE BÜYÜK…

Geçtiğimiz hafta sonu Natanz Nükleer Tesisi’nin ABD tarafından “sığınak delici” bombalarla vurulduğu haberleri  geldi. Bu hafta, bu saldırıların İsfahan’daki yeni yer altı tesislerine ve Buşehr’deki operasyonel reaktöre sıçrayıp sıçramayacağı en büyük endişe kaynağı…

Anlayacağınız, ‘enerji savaşı’ artık sadece petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan ibaret değil; doğrudan fiziksel imha ve bölgesel felç etme stratejisini de içine alan bir yapıya dönüşmüş durumda.

Çatışma petrol rafinerilerinden, halkın günlük yaşamını idame ettiren elektrik santralleri ve su arıtma tesislerine doğru ilerliyor. Özellikle Körfez ülkelerinin su ihtiyacının %40’ını karşılayan önemli tesislerin vurulması, bölgede büyük bir insani krizi ve göç dalgasını tetikleyebilir.

İran, Hürmüz Boğazı’nı sadece tehdit etmekle kalmayıp, tanker trafiğini de fiilen engeller durumda. Eğer ABD güç santrallerini vurursa, İran’ın boğazı mayınlayarak veya batık gemilerle fiziksel olarak uzun süreliğine kapatma kararı almasıyla “enerji savaşının” en radikal aşamasına geçilebilir.

BÖLGENİN ÜRETİM KAPASİTESİ FELÇ OLABİLİR…

Mart ayı sonunda küresel petrol arzında günlük 8 milyon varillik bir düşüş öngörülüyor. Bu, 2022’den bu yana görülen en düşük seviye… Savaşın bu hafta elektrik santrallerine sıçraması, sadece İran’ın değil, tüm bölge ülkelerinin üretim kapasitesini teknik olarak felç edebilir.

📰 Dünya basınında bu gerilim şu kaynaklarla doğrulandı:

• The Washington Post & The Guardian: “Trump, Hürmüz Boğazı açılmazsa İran’ın güç santrallerini ‘yok etmekle’ tehdit etti.”
• Al Arabiya & Reuters: İran askeri komutasının (Khatam Al-Anbiya), ABD’nin saldırısına misilleme olarak bölgedeki su ve enerji altyapısını hedef alacağına dair resmi bildirisi.
• Investing.com & Bloomberg: Trump’ın ültimatomunun ardından küresel piyasalarda ve ABD endeks vadeli işlemlerinde yaşanan sert düşüşlere dikkat çekti.

“ELEKTRİĞE VEDA EDİN!”

İran haber ajansı Mehr, Trump’ın tehditlerine yanıt olarak  provokatif bir poster yayınladı. “Elektriğe Veda Edin” başlığıyla sunulan bu görselde, Körfez ülkelerindeki (BAE, Katar, Suudi Arabistan) enerji santralleri hedef olarak gösterildi. Bu, savaşın sadece İran ve ABD arasında kalmayıp tüm Körfez’in yaşam damarlarını (su ve elektrik) kesecek bir boyuta evrilebileceğinin en somut işaretlerini verdi.

Kritik Eşik: Trump’ın verdiği süre yarın sabah doluyor. Bu sürenin dolmasıyla birlikte siber saldırılar mı başlayacak yoksa doğrudan fiziksel bir hava harekatı mı olacak, göreceğiz; tüm dünya yarını beklerken, beklenmedik gelişmeler ne kadar olası?

Uluslararası haber ajanslarının (Reuters, Bloomberg, The Guardian) geçtiği son bilgilere göre:

• Petrol Fiyatları: Bu sabah itibarıyla (23 Mart) Brent petrol 114 doları aşarak rekor seviyelere yaklaştı.
• Süreç: Şu an itibarıyla (23 Mart Pazartesi, 09:33) Trump’ın mühletinin dolmasına yaklaşık 24 saat kaldı.

⚡️nga@epida.org

Yenilenen faaliyet matrisimizle; “2026 ve Ötesi” Enerji Dönüşüm Yolculuğunuzda Sizlerleyiz!

With our renewed activity matrix, we are with you on your Energy Transition Journey “2026 and Beyond”!