COP30 Türkiye etkinliklerinde, “2050 ENERJİ MATRİSİ VE TÜRKİYE” konulu paneli, EPİDA gerçekleştirdi

10 -21 Kasım 2025 tarihlerinde, 2025 yılında Brezilya’nın Belem şehrinde 30.su gerçekleştirilen Birleşmiş Mİlletler COP 30 Zirvesi’nde EPİDA bu yıl da oturumları resmi delege olarak izledi.

Kurucu Direktörümüz Neslihan Gökdemir Ağar, COP30’da T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından koordine edilen etkinlikler dizisinde, iki oturum planlayıp gerçekleştirdi.

Bu oturumlardan biri, “2050: Enerji Matrisi ve Türkiye” ana temalıydı.

EPİDA Kurucu Direktörümüz Neslihan Gökdemir Ağar‘ın oturum başkanlığı yaptığı oturuma; Resouro Strategic Metal  Yönetim Kurulu Başkanı Christopher Eager, Ernst & Young (EY) İklim Politikaları Merkezi Lideri Kasia Klaczynska Lewis, Atkins Realls Abu Dabi Enerji Dönüşüm Lideri Wietse ter Velt katıldı.

Küresel tedarik zincirinde, Türkiye’nin bakır ve nadir torak elementlerindeki potansiyel rolü

Enerji ve madencilik sektörlerindeki gelişmeleri paylaşan katılımcılar, kritik mineraller ve enerji dönüşümü üzerine fikir alışverişinde bulundular. Panelde, Türkiye’nin bakır ve nadir toprak elementleri için küresel tedarik zincirindeki potansiyel rolü, işleme kapasitesi ve ülkenin madencilik operasyonları için stratejik konumu ele alındı.

Türkiye’nin enerji karması ve karbon fiyatlandırma politikalarının geleceği

Oturum, AB’nin Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması’na yanıt olarak bir emisyon ticareti sisteminin potansiyel uygulanması da dahil olmak üzere, Türkiye’nin enerji karması ve karbon fiyatlandırma politikaları hakkındaki görüşlerle devam etti.

Dekarbonizasyonda yeşil hidrojenin önemi

Wietse ter Velt, hidrojen ve karbon yakalama teknolojilerine odaklanarak, enerji değer zincirindeki deneyimlerini aktarırken, Christopher Eager Brezilya’da nadir toprak elementleri üzerine odaklandığı konuşmasında bir maden mühendisi ve iş insanı olarak deneyimlerini paylaştı. Toplantıda, kritik mineraller ve enerji dönüşümüne odaklanan görüşler paylaşıldı.

COP30 TÜRKİYE ETKİNLİKLERİNDE, “2050 ENERJİ MATRİSİ VE TÜRKİYE” Oturumu (13 Kasım 2025)

Panelde; enerji dönüşümünde bakır ve nadir toprak elementlerin önemi vurgulandı. Eager, Türkiye’nin bu kritik mineralleri tedarik etmek için orta ve alt akış işleme potansiyelini bulunduğunu belirtti.

Atkins Realis’i temsil eden Wietse ter Velt ise Türkiye’deki bir endüstriyel karbonsuzlaştırma programıyla ilgili deneyimlerini paylaştı,  şirketin yeniden nasıl markalaştığına değindi.

EPIDA, tüm panelistleri tanıttı. Panelde; Eager’ın madencilik sektöründeki kapsamlı deneyimleri ve Peru’daki Rio Bianco bakır projesinin değerini ortaya çıkarmadaki rolü vurgulandı.

Christopher Eager, Türkiye’nin bakır ve nadir toprak elementleri başta olmak üzere, kritik metaller için küresel tedarik zincirindeki potansiyel rolünü ele aldı; Türkiye’nin katılımı için temel alanlar olarak orta ve alt akış işlemlerini vurguladı.

Güçlü çevre ve madencilik yasaları nedeniyle Brezilya’nın madencilik için stratejik bir konumda bulunduğunu vurgulayan Eager, Türkiye’nin Çin’den uzakta tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için nadir toprak ayırma ve mıknatıs üretiminden faydalanabileceğini belirtti.

AB Yeşil Mutabakat uzmanı Cassia Klazinska Lewis’ın, karbonsuzlaştırma ve sürdürülebilirlikle ilgili sınır ötesi projelerin yönetiminde tecrübeli bir isim olduğu vurgulandı.

Panelde ayrıca Türkiye’nin AB’nin Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması’na (CBAM) yanıt olarak kendi emisyon ticaret sistemini (ETS) hayata geçirme potansiyeli tartışıldı.

Cassia Lewis, Türkiye gibi ülkelerin, gelirleri ülke içinde tutacak yerel karbon fiyatlandırma araçlarını uygulayarak kendilerini AB karbon tarifelerinden muaf tutabileceklerini açıkladı.

Wietse ter Velt, Türkiye’nin enerji karışımına dikkat çekerek, kömür ve doğal gazdan yenilenebilir enerjiye doğru bir geçiş olduğunu belirtti ve sanayi sektörünün karbonsuzlaştırılması için konvansiyonel enerji santrallerinin yeşil hidrojen ve karbon yakalama teknolojileriyle birleştirilmesinin önemini vurguladı.

EPİDA’nın COP30 Türkiye etkinlikleri çerçevesinde düzenlediği bu panelde, Türkiye’nin politika tasarımında hem uyumlu karbon fiyatlandırmasının hem de gönüllü karbon piyasalarının dikkate alınmasının önemi vurgulandı.

Neslihan Gökdemir Ağar: “2050 yılı çok uzak bir tarih gibi geliyor ama çağımız hızlandıkça bence 10 yıllar, adeta yıl gibi geçiyor…  Artık sakinleşmemiz, enerjimizi hep birlikte ve daha anlamlı, iyi düşünülmüş hedeflere adamamız gerekiyor. Gelecek için daha duyarlı ve bilinçli bir yaşam kurmak zorundayız. Bu kurguyla gidersek, Mars’a bile yerleşsek aynı sorunlarla orada da zirveler yapacağız! Yıllar içinde biriken sorunları çok paydaşlı yapılarda çözebilmek mümkün…
Evet; okyanuslardaki balıkları da düşünmeliyiz yatırımlarımızı yaparken; Afrika’daki insanları da, tabii kendi ülkelerimizi de… Bütün bu kriterleri dikkate alarak, yeni bir felsefe, anayasa -adı her neyse- işte onu acilen inşa etmeli ve ona riayet etmeliyiz.
Ben, COP zirvelerini işte bu nedenlerle çok önemsiyorum.
90’lardan beri yaptığım analizler, bu alanda dikkat çeken gelişmelerin hep COP girişimlerinden sonra ortaya çıktığını gösteriyor. Ben karma bir bilgi birikimine sahibim. Konuşmayı ve konuşturmayı seviyorum. Hele enerji alanında… Enerji sektörünün global ekonomik konularda ne kadar önemli bir güce sahip olduğunu hepimiz biliyoruz. Ve bu gücü gerçekten doğru kullanmalıyız. Teknik sunumların ötesinde, yaşayıp tecrübe ettiklerimizi paylaşmanın asıl önemsenmesi gerektiğini düşünüyorum. İnsanlık COP zirvelerini bir turizm faaliyetine dönüştürmemeli…
Şimdi bu değerli konuşmacılarımız zaten global gelişmelerden yeterince bahsedeceklerdir. “

İKLİM COP 30 TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ

COP30 Türkiye Pavilyonu Etkinlik Program Link Bilgisi

https://iklim.gov.tr/cop30-turkiye-pavilyonu-etkinlik-programi-yayinlandi-haber-4563

COP%2030%20Genel%20(TR)07.11.2025.pdf erişimi için tıklayın

COP%2030%20Genel%20(ENG)07.11.25.pdf erişimi için tıklayın

info@epida.org